Pielęgnacja roślin

Sadzenie.

W przypadku roślin z gołym korzeniem polecamy wysadzanie roślin jesienią. Drzewka mają wtedy czas na ukorzenienie się w ciągu zimy. W przypadku kiedy zakupione przez Państwa rośliny należą do gatunków/odmian bardziej wrażliwych na ewentualne niekorzystne warunki zimowe (mróz) lepiej wysadzać wioną. Kiedy Państwa działka jest narażona na „odwiedziny” zajęcy lub innych zwierząt podgryzających rośliny lepiej wysadzać wiosną kiedy zwierzęta te mają już inne smakołyki. W miarę możliwości dobrze jest przygotować miejsce pod wysadzanie nowych roślin. O ile jest to możliwe to nawet na roku przez planowanym wysadzeniem należy uprawić/przekopać glebę, zniszczyć chwasty trwałe, zastosować nawożenie organiczne lub nawozy wieloskładnikowe. W przypadku wysadzenia na stanowiskach lepiej przygotowanych, rośliny lepiej się przyjmują i szybciej rosną.

Rośliny z gołym korzeniem sadzimy tak głęboko aby miejsce szczepienia/okulizacji (miejsce w którym podkładka łączy się z odmianą szlachetną) wystawało nad poziom gleby ok 10-15 cm. Rośliny z doniczek wysadzamy na równo z poziomem gleby.

Na stanowiskach silnie zadarnionych polecamy po wysadzeniu roślin odwrócić darń „do góry korzeniami” przy użyciu szpadla w odległości ok 0,5 m od wysadzonego drzewka.

Dla roślin wysokich,  gatunków silniej rosnących, odmian tworzących duże/ciężkie owoce polecamy posadzone drzewka przywiązać do podpory.

Cięcie.

W pierwszym roku po wysadzeniu nie zalecamy cięcia z wyjątkiem pędów uszkodzonych lub mocno nie korzystnych. W pierwszym roku ze względu na zmianę miejsca ze szkółki na miejsce docelowe rośliny nie rosną bardzo silnie. Nie przycinane rośliny w pierwszym roku mają więcej liści przez co szybciej się aklimatyzują i tworzą grubszy przewodnik.

W drugim roku wskazane jest rozpocząć  cięcie dla większości gatunków owocowych. Preferowanym terminem cięcia jest wiosna. Dla wiśni i czereśni optymalny termin to sierpień. Do cięcia polecamy wybierać ostre sekatory a dla starszych drzew piły. W przypadku nasadzeń na skale amatorską proponujemy malować rany po cięciu  specjalnymi preparatami do zabezpieczania ran.

Cięcie czereśni,  jabłoni i grusz rozpoczynamy  od usunięcia pędów które konkurują z przewodnikiem. Staramy się, aby drzewa miały zawsze jedną oś wzrostu/jeden przewodnik. W dalszej przyszłości skutkuje to tym, że drzewa się nie rozłamują. W dalszej kolejności proponujemy przyciąć wszystkie „zeszłoroczne” boczne przyrosty tak aby nie były dłuższe niż 40-50 cm od przewodnika. Skutkiem tego pędy te się usztywnią, nie będą przewisać oraz zawiążą więcej pąków kwiatowych na rok przyszły.

Inne gatunki owocowe przycinamy gdy tworzą zbyt wiele pędów bocznych (nadmiernie się zagęszczają). Wycinamy pędy uszkodzone, wyłamane oraz zasiedlone nadmiernie przez szkodniki.

W przypadku roślin tworzących odrosty korzeniowe/odrosty z podkładek należy je również wycinać.

Nawożenie.

W pierwszych latach uprawy najważniejsze jest w miarę możliwości regularne podlewanie roślin. Wiele drzewek umiera w pierwszym roku ponieważ mają jeszcze słabo rozbudowany (płytki) system korzeniowy, który nie zabezpiecza w wodę. Dla wszystkich gatunków roślin wskazane jest nawożenie organiczne. Rośliny dobrze reagują na obkładanie ich kompostem, przegniłym obornikiem itp. Nawozy te rozkładając się przez kilka lat uwalniają składniki pokarmowe, zatrzymują wodę. Należy jednak uważać ponieważ zimą mogą w nich zadomowić się gryzonie.

Nawozy mineralne stosujemy najczęściej wczesną wiosną. Dla zastosowań amatorskich polecamy nawozy wieloskładnikowe. W przypadku gleb piaszczystych, bardzo ubogich najlepiej stosować nawozy organiczne. Dla słabych gleb wskazane jest zastosować nawozy sztuczne w kilku mniejszych dawkach np. co 1,5 miesiąca.

Ochrona roślin.

Temat ochrony roślin jest trudną kwestią ponieważ w większości przypadków wymaga zastosowania chemicznych środków ochrony roślin. Wszyscy sadownicy chcieli by stosować jak najmniej „chemii”. Tym nie mniej w sytuacji kiedy rośliny, które wysadziliśmy, dbaliśmy o nie przez kilka lat są niszczone przez szkodniki warto im pomóc. Czasami konieczne jest zastosowane chemicznych środków ochrony roślin. Podstawowym zabiegiem dla większości roślin jest wiosenny zabieg preparatami miedziowymi. Zabezpieczają one rany, otarcia na korze drzew, zwalczają choroby bakteryjne, ograniczają część chorób grzybowych.

W przypadku jabłoni i grusz (dla odmian podatnych na parcha jabłoni) warto zastosować preparaty zawierając kaptan na początku kwitnienia oraz 2-5 razy po kwitnieniu w odstępach ok 1 tygodnia (szczególnie przy deszczowej pogodzie).

W przypadku pojawienia się szkodników zasiedlających rośliny/zjadających liście polecamy stosować preparaty z grupy pyretroidów (Decis, Fastac, Karate). Działają one szybko na szkodniki, są rozkładane na słońcu. Najlepiej opryskać tylko rośliny zasiedlone przez szkodniki. Jeśli w tym samym ogrodzie znajdują się gatunki/odmiany wolne od szkodników to nie należy ich opryskiwać zapobiegawczo.

Usuwanie chwastów.

Na małą skalę polecamy usuwać chwasty szczególnie z okolic nowo wysadzonych roślin ręcznie. Dobre efekty dajerównież ściółkowanie roślin matami, włókninami, zrębkami lub nawet niepotrzebnymi opakowaniami kartonowymi. W tym przypadku jednak taka ściółka jest mało atrakcyjna wizualnie… Można również stosować herbicydy. Należy jednak pamiętać że w tym przypadku można uszkodzić rośliny z naszych ogrodów. Nawet minimalna ilość „mgiełki” herbicydu z rozpylacza opryskiwacza, która osiądzie na zielonych częściach rośliny może mieć na nią bardzo silny wpływ. Szczególnie niebezpieczna dla rośliny użytkowych jest grupa herbicydów zawierająca glifosat (np. Roundup).

Zabezpieczanie roślin.

Dla gatunków/odmian wrażliwych na niskie temperatury zalecamy okrywanie na zimę. Po wystąpieniu pierwszych przymrozków jesienią polecamy krzewy (np. pigwowce) i gatunki drzew mniej odpornych podsypać liśćmi, kompostem. Pnie drzew czereśni, pigw, morw w pierwszych latach po posadzeniu dobrze jest owinąć grubą agrowłukniną lub obwiązać słomą. Warto pamiętać aby owijając drzewka młode, o cienkim przewodniku najpierw drzewko zapalikować. Często zdarza się, że drzewka owinięte na zimę są wyłamywane przez wiatry…